Deel dit artikel via:
De symptomen van malaria – zoals koorts, koude rillingen, spierpijn, hoofdpijn, misselijkheid – zijn vaak aspecifiek. Ernstige gevallen (voornamelijk door P. falciparum) kunnen leiden tot neurologische symptomen, respiratoire insufficiëntie of multiorgaanfalen. Een laboratoriumbevestiging is daarom cruciaal voor diagnose en therapie.
Microscopie blijft de gouden standaard. Hiermee worden parasieten visueel gedetecteerd, het Plasmodium-species geïdentificeerd en de parasitemie (percentage geïnfecteerde erytrocyten) bepaald. Dit is essentieel voor de ernstinschatting en behandeling.
Antigeentesten detecteren Plasmodium-antigenen zoals HRP2 (Histidine-Rich Protein 2, specifiek voor P. falciparum) en pLDH (Plasmodium lactaatdehydrogenase) of aldolase (algemeen voor Plasmodium). Ze zijn snel inzetbaar, maar minder gevoelig dan microscopie. Bovendien circuleren in sommige regio’s (bv. delen van Oost-Afrika en Zuid-Amerika) P. falciparum-stammen met deleties in de hrp2- en hrp3-genen. Hierdoor kan een vals-negatief resultaat optreden. Daarom worden antigeentesten in het laboratorium altijd gecombineerd met microscopie.
PCR is zeer gevoelig en specifiek, en wordt vooral toegepast voor bevestiging en speciesidentificatie, bijvoorbeeld bij lage parasitemie. Deze testen gebeuren in een referentielaboratorium (Instituut voor Tropische Geneeskunde).
Belangrijk is dat bloedafname (EDTA-buis) zo snel mogelijk gebeurt, onafhankelijk van het moment in het koortspatroon. Wachten tot de volgende koortspiek is achterhaald en potentieel gevaarlijk. Bij een negatieve test maar blijvende klinische verdenking, moet de test om de 12 uur herhaald worden. Drie negatieve resultaten zijn vereist om malaria met zekerheid uit te sluiten.
Vermeld bij de aanvraag steeds de reishistoriek, klinische verdenking, symptomen en eventuele profylaxe of reeds gestarte behandeling. Deze informatie is van belang voor de interpretatie en laboratoriumverwerking.
Naast parasitologisch onderzoek zijn bijkomende labotesten nuttig om de ernst van de infectie in te schatten: volledig bloedbeeld (vaak anemie, trombocytopenie), CRP, glucose, lactaat, nier- en leverfuncties, bilirubine, LDH en stollingstesten.
WHO. (2024) World Malaria Report 2024. Geneva: World Health Organization.
Sciensano. (2023) Epidemiologisch rapport malaria België. https://www.sciensano.be
Berhane, A., et al. (2018). Major Threat to Malaria Control Programs by Plasmodium falciparum Lacking Histidine-rich Protein 2, Eritrea. Emerging Infectious Diseases, 24(3), 462–470.
WHO. (2020) Response Plan to pfhrp2 gene deletions. Geneva: World Health Organization.
CDC. (2025) Clinical Testing and Diagnosis for Malaria. https://www.cdc.gov/malaria/hcp/diagnosis-testing/index.html
Wanda. (2025) https://artsen.wanda.be/en/a-z-index/malaria/
Agentschap Zorg & Gezondheid (2019). Richtlijn infectiebestrijding Vlaanderen – Malaria.
Wilt u dit artikel rustig nalezen zonder scherm, offline raadplegen of delen met collega’s? Via de knop hieronder kunt u het downloaden als PDF en afdrukken naar wens.
Laat uw gegevens achter en ontvang de nieuwste updates en relevante artikels van ons labo rechtstreeks in uw mailbox.
