eGFR-waarde: wat zegt dit over je nierfunctie?
Deel dit artikel via:
Wat is eGFR?
De eGFR is een bloedwaarde die een schatting geeft van hoe goed je nieren het bloed filteren. Je nieren verwijderen afvalstoffen en overtollig vocht uit het bloed en helpen onder andere om de hoeveelheid water en zouten in je lichaam in evenwicht te houden.
De letters eGFR staan voor estimated glomerular filtration rate, ofwel geschatte filtratiesnelheid van de nieren.
De eGFR wordt niet rechtstreeks gemeten maar wordt berekend aan de hand van de hoeveelheid creatinine in het bloed, samen met je leeftijd en geslacht. Creatinine is een afvalstof die vooral afkomstig is van de spieren en via de nieren wordt uitgescheiden. Voor deze berekening worden internationaal gevalideerde formules gebruikt.
Wat betekent je eGFR-waarde?
Hoe hoger de eGFR, hoe beter de nieren doorgaans filteren. Bij volwassenen wordt de eGFR doorgaans als volgt ingedeeld:
| eGFR (ml/min/1,73m²) | Betekenis |
|---|---|
| 90 of hoger | normale of hoge nierfiltratie |
| 60 - 89 | licht verminderde nierfiltratie |
| 45 - 59 | licht tot matig verminderde filtratie |
| 30 - 44 | matig tot ernstig verminderde nierfiltratie |
| 15 - 29 | ernstig verminderde nierfiltratie |
| lager dan 15 | zeer ernstig verminderde nierfiltratie |
Een waarde lager dan 90 betekent echter niet automatisch dat je een nierziekte hebt. De nierfiltratie neemt bijvoorbeeld vaak af met de leeftijd.
Ook een eGFR tussen 60 en 89 is op zichzelf onvoldoende om van chronische nierziekte te spreken. Daarbij moet er ook een andere aanwijzing voor nierschade aanwezig zijn, bijvoorbeeld een verhoogde hoeveelheid albumine (eiwit) in de urine.
Een eGFR die gedurende minstens drie maanden lager blijft dan 60 ml/min/1,73 m², voldoet wel aan één van de criteria voor chronische nierziekte.
Wat betekent een lage eGFR?
Een lage eGFR betekent dat de nieren het bloed minder goed filteren. Daar kunnen verschillende oorzaken voor zijn.
Een verminderde nierfunctie kan bijvoorbeeld voorkomen bij langdurige aandoeningen zoals diabetes of hoge bloeddruk. Maar een eGFR kan ook tijdelijk dalen, bijvoorbeeld bij uitdroging of tijdens een acute ziekte.
Daarom betekent één afwijkende eGFR-waarde niet noodzakelijk dat er sprake is van blijvende nierschade. Vaak zal je arts de bloedtest na enige tijd herhalen en het verloop van de nierfunctie bekijken.
Waarom wordt ook de urine onderzocht?
De eGFR vertelt niet het volledige verhaal. Om de gezondheid van de nieren te beoordelen, is het vaak ook belangrijk om na te gaan of er albumine in de urine aanwezig is.
Albumine is een eiwit dat normaal nauwelijks via de nieren verloren gaat. Een verhoogde hoeveelheid albumine in de urine kan een vroeg teken van nierschade zijn, zelfs wanneer de eGFR nog normaal is.
Daarom adviseren internationale richtlijnen om bij onderzoek naar chronische nierziekte zowel de eGFR als het albuminegehalte in de urine te beoordelen.
Is de eGFR altijd exact?
Nee. De eGFR blijft een schatting van de werkelijke nierfiltratie. Omdat de berekening meestal gebaseerd is op creatinine, kunnen factoren die het creatininegehalte beïnvloeden ook invloed hebben op de eGFR.
Dit kan bijvoorbeeld het geval zijn bij mensen met een uitzonderlijk hoge of lage spiermassa. Ook bepaalde geneesmiddelen of veranderingen tijdens een acute ziekte kunnen de interpretatie bemoeilijken.
Wat moet je doen bij een lage eGFR?
Een afwijkende eGFR moet altijd worden geïnterpreteerd samen met je leeftijd, eerdere bloedresultaten, urineonderzoek, eventuele aandoeningen, voeding en medicatie.
Bespreek een onverwacht lage of duidelijk dalende eGFR daarom met je huisarts. Die kan beoordelen of de test moet worden herhaald en of aanvullend onderzoek nodig is.
Belangrijk om te onthouden: één eGFR-waarde vertelt niet alles over je nieren. Vooral het verloop over de tijd en de combinatie met urineonderzoek bepalen of er werkelijk sprake is van nierziekte.
Referenties
- Kidney Disease: Improving Global Outcomes (KDIGO) CKD Work Group. KDIGO 2024 Clinical Practice Guideline for the Evaluation and Management of Chronic Kidney Disease. Kidney Int. 2024;105(4S)–S314. doi:10.1016/j.kint.2023.10.018.
- Inker LA, Eneanya ND, Coresh J, et al. New Creatinine- and Cystatin C-Based Equations to Estimate GFR without Race. N Engl J Med. 2021;385:1737–1749. doi:10.1056/NEJMoa2102953.
- Inker LA, Schmid CH, Tighiouart H, et al. Estimating Glomerular Filtration Rate from Serum Creatinine and Cystatin C. N Engl J Med. 2012;367:20–29. doi:10.1056/NEJMoa1114248.